Views
7 months ago

2022-01 Nieuwbouwspecial

  • Text
  • Binnenvaartkrantnl
  • Grote
  • Maritieme
  • Gaat
  • Onze
  • Schip
  • Jaar
  • Schepen
  • Januari
  • Nieuwe
  • Binnenvaart

18

18 Nieuwbouwspecial 11 januari 2022 2022 wordt volgens Khalid Tachi (EICB) belangrijk jaar in ontwikkeling binnenvaart “Doe mee, pak zelf de regie als het om vergroening gaat” DOOR MARTIN DEKKER 2022 wordt het jaar dat de binnenvaart de vergroening gaat versnellen. Khalid Tachi, directeur van Expertise- en InnovatieCentrum Binnenvaart, is er optimistisch over dat steeds meer binnenvaartondernemers, met steun van de overheid, investeren in schonere motoren en aandrijvingen. “Doe mee, wacht niet af. Het komt sowieso op ons af, dan kun je beter de regie in eigen handen nemen.” Er gebeurt al veel en de ambities zijn groot, ondervinden ze bij het EICB. Van de branche als geheel en van scheepseigenaren. “Kijk naar de koplopers en naar wat er allemaal al gedemonstreerd is, wat er daadwerkelijk vaart…” Khalid Tachi somt een hele reeks initiatieven en projecten op, waarbij diverse technieken en brandstoffen/energiebronnen in de praktijk blijken te werken. “Denk aan batterijvaren met ZES, en de ambities die daarmee gepaard zijn. We zien vele initiatieven op het vlak van waterstof: RH2INE, Future Proof Shipping, SH2IP­ DRIVE... En we verwachten dat uit het Groeifonds ook aardig wat binnenvaartprojecten gefinancierd zullen worden.” Bestaande schepen Naast elektrisch varen en waterstof (zowel in de vorm van een brandstofcel als brandstof die in de motor wordt verbrand) wordt ook serieus gekeken naar toepassing van methanol. Zo zijn meerdere consortia bezig zoals MFS (Methanol For Shipping, red.) getrokken door InvestNL en het project MENENS: Methanol als Energiestap Naar Emissieloze Nederlandse Scheepvaart. Ondertussen is ook voor bestaande schepen en motoren verbetering mogelijk als het gaat om vermindering van de uitstoot. Zo is op 1 januari een nieuwe ronde gestart van de Subsidie Verduurzaming Binnenvaart schepen. Daar mee krijgen scheepseigenaren een bijdrage voor de aanschaf en inbouw van een SCR­katalysator, Stage V­motor of een elektrische aandrijflijn. De veranderingen in de scheepsbouw zijn niet beperkt tot de aandrijving, merkt Khalid Tachi op. “Er wordt ook nagedacht over en gewerkt aan schepen die beter uit de voeten kunnen met laag water.” Fit for 55 In 2022 wordt meer duidelijk over welke effecten Fit for 55 zal hebben voor de binnenvaart, verwacht Khalid Tachi. Dat is het pakket van de Europese Commissie om 55 procent minder uitstoot van broeikasgassen te realiseren in 2030. De door Eurocommissaris Frans Timmermans voorgestelde klimaatmaatregelen zullen ook vervoer over water raken, dat staat vast. “De discussie over de Europese Green Deal loopt, het zijn nu nog maar voorstellen… Maar er komt heel wat op ons af. In 2022 zal nog niet alles definitief zijn wat van de binnenvaart verwacht wordt, maar de contouren worden dit jaar wel duidelijk.” Forse opgave In de binnenvaart is nog lang niet iedereen ervan doordrongen dat de klimaatdoelstellingen en ­maatregelen vanuit Brussel grote invloed gaan hebben, merkt Khalid Tachi. “De doelstellingen zijn in twee categorieën verdeeld. De ETS­sectoren hebben te maken met Emission Trade Systems, daaronder vallen de energiesector en de zware, energie­intensieve industrie. De rest krijgt te maken met Effort Sharing Regulation. Daar valt transport en dus ook de binnenvaart onder. Voor deze categorie gaat de beoogde emissiereductie omhoog van 32 naar 40 procent in 2030.” Die extra opgave, 40 in plaats van 32 procent, lijkt misschien mee te vallen, maar het is fors, waarschuwt Khalid Tachi. “Aan de andere kant is het wel in lijn met waar de sector voor getekend heeft in de Nederlandse Green Deal Zeevaart, Binnenvaart en Havens. Daarin is het doel immers 50 procent CO 2 ­reductie in 2030.” Heffingen In het EC­voorstel staat onder meer dat er heffingen komen voor sectoren die nu geen belasting op brandstof betalen. Zoals de binnenvaart en de lucht­ en de zeevaart. “De discussie daarover loopt nog, maar het zal een prijsverhogend effect hebben. Daarnaast is er de verplichting om hernieuw bare brandstoffen toe te passen, op basis van de richtlijn Fuel Quality Directive (FQD). Voor de binnenvaart is dat 6 procent, al ingegaan in 2020. En dan is er nog de Renewable Energy Directive (RED) voor de transportsector en daar is de ambitie minimaal 13 procent klimaatemissies te reduceren voor 2030.” Onderdeel van deze reducties is de bijmengverplichting van 6 procent, die op 1 januari van dit jaar zou ingaan, maar te elfder ure met een jaar werd uitgesteld na protesten uit de binnenvaart en doordat België en Duitsland ook pas later aan deze richtlijn voldoen. Sneeuw schuiven De opgelegde 40 procent reductie gaat pijn doen, in alle sectoren, voorspelt Khalid Tachi. “De informatie die nog ontbreekt, is hoe binnenvaart daar uitkomt ten opzichte van andere modaliteiten. Landen mogen namelijk zelf bepalen hoe ze die doelstelling verdelen. Ik verwacht dat het voor vervoer over water iets gunstiger uitpakt dan voor de rest. Dat neemt de pijn niet weg, maar we kunnen er mogelijk een voordeel uithalen.” Bovenop het grote voordeel dat de binnenvaart altijd al heeft op het wegvervoer: de energie­efficiency. Per vervoerde ton of container is minder brandstof of elektriciteit nodig. Khalid Tachi is er voorstander van dat de binnenvaart het tempo om te vergroenen bijbeent. Niet alleen omdat daarmee dat concurrentievoordeel op andere modaliteiten groter wordt. “Alles wat je niet op korte termijn doet, krijg je later alsnog op je bordje. In 2050 moeten we hoe dan ook naar het absolute nul. Het is net sneeuw schuiven. Je schuift het voor je uit en dan wordt de opgave alleen maar groter.” Combineren In 2022 zal de focus nog vooral liggen op verbeteren van de luchtkwaliteit: minder stikstof en fijnstof door toepassing van katalysatoren en Stage V­motoren. “Dat heeft ook nog de hoogste prioriteit. Er komen steeds meer gecertificeerde motoren op de markt: marinisatie van EURO6­motoren (truckmotoren, red.) en NREmotoren (industriële motoren, red.).” Tegelijkertijd werkt de binnenvaart volop aan de oplossingen op weg naar zero emissie van broeikasgassen – met name CO 2 – om het klimaat te redden, maar de grote doorbraak qua aantallen schepen zal nog even duren. Technieken als elektrisch varen, waterstof en methanol zullen niet alleen naast elkaar maar ook gecombineerd worden toegepast. “Methanol als energiedrager voor waterstof bijvoorbeeld. En aan boord van een waterstofschip heb je sowieso altijd batterijen nodig. Niet zoveel als bij een brandstofcel, maar voor vermogensopwekking en omdat de reactiesnelheid van een waterstofsysteem nog wat langzamer is.” “De experimenteerfase is volop aan de gang. Er is voldoende animo en ook financiering voor demonstratieprojecten. Daardoor kunnen we de doorontwikkeling en keuze versnellen. Een goede zaak. Al zou meer coördinatie wenselijk zijn. Met name om kennis en informatie uit te wisselen. Als EICB zouden we die rol graag op ons nemen.” Gunstige wind Vanuit Brussel komen weliswaar strengere eisen op het gebied van emissies op de binnenvaart af, er waait ook een gunstige wind. Het actieplan NAIADES III (2021­ 2027) van de Europese Commissie is bedoeld om de sector te versterken en het aandeel van vervoer over water te vergroten. Daarnaast heeft het Europees Parlement afgelopen najaar het Binnenvaartrapport van Caroline Nagtegaal­ Van Doorn aangenomen. Met daarin het pleidooi voor een Europees vergroeningsfonds voor de binnenvaart. “Brussel heeft binnenvaart op het netvlies en dat is positief”, constateert Khalid Tachi. “Er zijn heel wat sectoren die keihard hun best moeten doen om überhaupt ergens een plek te krijgen in het beleid van de Europese Commissie. Dat lukt de binnenvaart best goed tegenwoordig.” Ook voor bestaande schepen en motoren is vermindering van de uitstoot mogelijk. (archieffoto Tekst & Toebehoren)

19 Nieuwbouwspecial 11 januari 2022 Nieuwe Amsterdam scheepswerf ASY drijft op innovatie DOOR EVERT BRUINEKOOL Midden november tekende Amsterdam Shipyards (ASY) een concessie van vijftig jaar om een nieuwe scheepswerf te exploiteren in de Amsterdamse Mainhaven. Daarmee ging een langgekoesterde wens van oprichter Peter Versluis en zijn medeaandeelhouders in vervulling. Versluis is ook eigenaar-directeur van VEKA Group uit Werkendam, maar ASY en VEKA staan volledig los van elkaar. Het managementteam, onder leiding van CEO Arnold den Boon, heeft jarenlange ervaring in verschillende takken van de scheepsbouw. Peter Versluis heeft ruim dertig jaar ervaring in de maritieme sector. ASY zit vol met nieuwe ideeën voor de zeevaart­ en de binnenvaartmarkt. Kleine cruiseschepen ASY gaat vier innovatieve takken uitoefenen op de moderne scheeps werf in Amsterdam: de bouw van zeegaande cruiseschepen, baggerschepen, het verduurzamen van binnenvaartschepen en het bouwen van en trainen met simulatoren. Een werf in Amsterdam of Rotterdam was al jaren een wens van Versluis. Vandaar dat hij, naast de VEKA Group, met zes medeaandeelhouders het nieuwe bedrijf oprichtte in de Mainhaven. “We gaan zeegaande, kleinschalige cruiseschepen maken voor 100 tot maximaal 400 passagiers. De lengte is 100 tot 150 meter. Eigenlijk vergelijkbaar met de riviercruise, maar dan zeegaand.” Aldus Den Boon. Hij denkt hierdoor in een gat te springen dat door de coronapandemie is ontstaan. “Mensen willen weg van het massale cruisen met bijvoorbeeld 6.000 passagiers op een schip. Daarnaast is meer luxe zeker ook een wens van de gasten.” Begin 2021 startte ASY met het aannemen van projecten. Vooral in de baggerindustrie: vertegenwoordiging van een reder uit Australië, het adviseren van aannemers en het ontwerpen van baggerschepen. De werflocatie aan de Mainhavenweg wordt nu langzaam opgebouwd, vanaf midden 2022 wordt hij in gebruik genomen. Van de start van een project tot de afbouw van het casco, in Amsterdam, is minimaal een jaar nodig. Er is dus tijd om goed te plannen en te bouwen en zo een moderne, schone werf te realiseren. Met elektrische kranen. Ondertussen wordt op dit moment hard gewerkt aan het oprichten van een consortium met andere grote bedrijven om bagger­ en cruiseschepen te bouwen. “Experts en grote namen uit de wereld zijn belangrijk, maar niet genoeg”, stelt Den Boon. “De cruisemarkt is een moeilijke markt. Zeegaand wordt er nu weinig gebouwd, de reders zoeken nieuwe werven en kijken vooral naar de betrouwbaarheid en het netwerk.” “Nederland heeft alle expertise in huis voor de bouw van zeevaartjachten en meer. Wij zijn een van de partijen. We beheersen alle disciplines, van groot tot klein, in ons netwerk. Rederijen kijken vooral met wie je bouwt, niet alleen naar de werf maar ook welke partners je hebt. Dat bepaalt of de reder zaken wil doen.” ASY Energiebox De derde belangrijke poot van ASY is het verduurzamen van bestaande binnenvaartschepen. “Daar hebben we de ASY Energiebox voor ontwikkeld”, zegt Den Boon. “LNG geeft nog steeds een aanzienlijke CO 2 ­uitstoot, hoewel LNG wel veel schoner is dan andere fossiele brandstoffen. Binnenvaart gaat de komende tijd elektrificeren om andere groene brandstoffen gemakkelijker te kunnen toepassen. De focus ligt daarom op het inrichten van elektrische schepen.” “Met een flexibele elektrische installatie kun je dan kijken wat de beste energievoorziening is. Daarvoor is de ASY Energiebox ontwikkeld: energieonafhankelijke voortstuwing.” Elektrisch laden van accu’s, containers met waterstof en brandstofcellen of verbrandingsmotoren draaiend op methanol of waterstof.” Begin 2021 startte ASY tijdelijk op kantoor in Werkendam… Het contract voor de werf in Amsterdam was nog niet rond. Daar hebben ze inmiddels al de nodige tests en rekenwerk gedaan, met moderne dieselgenerators is maar heel weinig brandstof nodig om te varen. Haal je het generatorsetje van boord, dan heb je zes containers met accu’s van 2 megawatt nodig om 200 kilometer te varen. Ook methanol en waterstof en gasmotoren zijn berekend en getest. Uit 1 kilowatt waterstof krijg je 15 kilowattuur terug, waterstof neemt weinig ruimte in ten opzichte van batterijen maar neemt onder hoge druk nog wel vijf tot acht keer meer ruimte in dan fossiele brandstoffen. Het nadeel van de waterstofcel en de gasmotor is dat ze geen piekspanning aankunnen. Dat kan echter wel met een accu opgelost worden. Stekker “Met één container waterstof kun je ongeveer 300 kilometer varen. Dat is nog steeds veel minder dan bij fossiele brandstoffen. Daarentegen De nieuwe werf komt aan de Mainhaven. (foto’s E.J. Bruinekool Fotografie) is waterstof wel drie keer lichter”, legt Den Boon uit. “De waterstof komt er daarom heel goed uit in vergelijking met andere brandstoffen, mits ruimte geen probleem is. Je hebt enkele accu’s nodig om een stevig netwerk te bouwen. Als piekvermogen nodig is, springt de accu bij en daarna kan je de brandstofcellen bijschakelen.” “Het is met de ASY Energiebox simpel stekkeren op het schip en de elektromotoren krijgen hun energie. De ASY Energiebox geeft ook elektriciteit aan het achterliggende aandrijfsysteem. “Alleen accu’s aan boord om te varen, daarvoor moet je vijf uur stil liggen om te laden. Dat is dus geen optie als het niet gepland kan.” “Wij maken een schip dat alles kan als je er een stekker in doet”, zegt Den Boon. “Dat is ook nodig om de bestaande vloot om te bouwen.” Alles uit de machinekamer en elektromotoren met het bijbehorende systeem erin, de ASY Energiebox aan boord en varen. “Voor elektrische aandrijving is maar weinig ruimte nodig, ideaal voor de bestaande vloot.” De energiehuishouding zit in de ASY Energiebox. “Vrij in kiezen voor je energie.” Simulatoren Inmiddels is samen met partners gestart met de ontwikkeling van een simulator voor de baggerindustrie. “Er is weinig aanbod goede simulatoren voor de baggerindustrie”, vertelt Den Boon. “Door vragen van klanten en de markt zien wij hiervoor ook goede kansen.” ASY ziet de toekomst met vertrouwen tegemoet, ondanks corona. Den Boon spreekt van een prachtige tijd met veel uitdagingen in verduurzaming en digitalisering. “Als veteraan in de maritieme wereld heb ik dit nog niet eerder zo uitdagend meegemaakt. Geweldig!” CEO Arnold den Boom: “Met een flexibele elektrische installatie kun je kijken wat de beste energievoorziening is. Daarvoor is de ASY Energiebox ontwikkeld.”

Binnenvaartkrant