Views
11 months ago

2021-03

  • Text
  • Haven
  • Marine
  • Nieuwe
  • Gaat
  • Schepen
  • Onze
  • Schip
  • Februari
  • Jaar
  • Binnenvaart

2 2 februari

2 2 februari 2021 TNO in whitepaper: overheid kan beter stoppen met modal shift-beleid “Wegvervoer gaat winnen op prijs en milieu” De overheid moet niet meer automatisch inzetten op verschuiving van lading van de weg naar het water en spoor. Digitalisering en automatisering zetten de scenario’s voor transport op hun kop, en dat maakt juist het wegvervoer interessanter. Dat concludeert TNO in de whitepaper ‘Succesvolle mobiliteitstransitie met adaptieve reisbegeleiding’. Het onderzoeksbureau legt daarmee een bom onder het stimuleringsbeleid om lading van weg naar water en spoor te verschuiven. Overheden zouden het huidige modal shift-beleid tegen het licht moeten houden en een “robuust, efficiënter en duurzaam transportsysteem” centraal stellen. Als dan blijkt dat wegvervoer beter presteert, moet dat juist de ruimte krijgen: “In zowel regionaal, natio naal als Europees beleid is vaak de route het doel geworden en niet het eigenlijke einddoel. Dit gebeurt bijvoorbeeld door een expliciete eis op te leggen waarin minutieus wordt vastgelegd hoeveel procent van het goederenwegvervoer moet verschuiven naar goederenvervoer over spoor of water.” Er valt nog veel winst te behalen bij het vervoer van goederen over de weg”, aldus TNO. “Innovaties op het gebied van automatisch rijden en zelforganisatie, schonere voertuigen en dataplatforms vinden in het wegverkeer veel sneller plaats dan op het spoor en in de binnenvaart. Hierdoor zullen de transportkosten en milieueffecten voor het wegvervoer meer en sneller afnemen dan bij spoor en binnenvaart. Als vrachtwagens substantieel en autonoom in de nacht kunnen rijden zal ook de bereikbaarheid verbeteren.” Daarvoor geeft TNO een aantal voorbeelden. In het wegvervoer wordt al enkele jaren gewerkt aan automatisch rijden en truck platooning en worden tests gedaan met automatische bezorgvrachtwagens. Dergelijke ontwikkelingen zullen de transportkosten van het wegvervoer naar verwachting halveren. Schoner Ook op milieugebied maakt het wegvervoer grote sprongen, stellen de onderzoekers. Bijvoorbeeld door de overstap op elektriciteit en andere vormen van schonere verbranding of efficiënte aandrijflijnen. Hierdoor wordt zwaar vrachtvervoer volgens TNO “minstens zo schoon of wellicht zelfs schoner dan spoor en binnenvaart”. Een positieve invloed op de concurrentiekracht van het wegvervoer is de opkomst van digitale platforms waarop vraag en aanbod van transport 24/7 automatisch bij elkaar gebracht worden. Hierdoor kan automatisch transport steeds gemakkelijker in de nacht worden uitgevoerd. TNO adviseert het modal shiftbeleid van weg naar spoor en binnenvaart te herijken. Nieuwe kansen en inzichten voor alle modaliteiten moeten worden meegewogen. De nieuwe manier van beleidsvorming, implementatie en uitvoering vergt diepgaande kennis. Kennis over technologie, de snelheid van innovaties, bijbehorende kosten en de gevolgen voor het mobiliteitssysteem. Ook de effecten op veiligheid, leefbaarheid en gezondheid en bereikbaarheid tellen dan mee, vindt TNO. “Hierbij moeten alle alternatieven in het multimodale transportnetwerk op hun voor- en nadelen beoordeeld worden, rekening houdend met de impact van verschillende technologische trends.” En volgens de onderzoekers is de kans groot dat dat uitpakt in het voordeel van het transport over de weg. Kritiek Vanuit de binnenvaart ontstond veel kritiek na de publicatie. Zo komt de innovatie bij het vervoer over water niet of nauwelijks aan bod en wordt te veel de nadruk gelegd op lagere prijzen. Sunniva Fluitsma van schippersvereniging ASV schrijft in een analyse op www.binnenvaartkrant.nl: “We zien in het rapport van TNO ook nogal dubieuze aannames wat de milieuschade van de diverse vervoersmodi betreft. Zo heeft men alleen gekeken naar de ontwikkelingen in het vrachtvervoer over de weg en lijkt te doen alsof de binnenvaart stilstaat (…) En hoe kan TNO opperen de modal shift ter discussie te stellen als men wel schrijft dat ‘de focus moet liggen op het bereiken van de uiteindelijke maatschappelijke doelen, zoals: veiligheid (‘zero casualties’), leefbaarheid en gezondheid (‘zero emission’), en bereikbaarheid (‘zero loss’).” Laagwatertankers voor de Rijn op komst Vervolg van de voorpagina >> Stage V-norm. Hij stoot 30 procent minder CO 2 uit dan schepen met een conventionele aandrijving en ook de NOx-uitstoot ligt fors lager. Dankzij het uitgekiende powermanagementsysteem aan boord kan het schip korte reizen volledig elektrisch varen. De komende maanden presenteert het ontwikkelingscentrum van HGK nog meer nieuwe scheepstypen. BASF Het ontwerp van de tanker voor BASF is afkomstig van het Entwicklungszentrum für Schiffstechnik und Transportsysteme (DST) in Duisburg. Ook Technolog Services en Agnos Consulting hebben eraan meegewerkt. De 135 meter lange en 17,50 meter brede tanker wordt toegevoegd aan de vloot van Stolt Tankers. De bouw is in handen van de Nederlandse Mercurius Shipping Group. De tanker wordt eind 2022 in gebruik genomen. Ook deze tanker wordt aangedreven door elektromotoren en moderne dieselgeneratoren met nabehandelingssysteem (conform Stage V). Bij een pegelstand van 30 centimeter in Kaub kan hij nog steeds 650 ton meenemen. “Maak onbedoelde verhoging havengeld Twente ongedaan” PVV-Kamerlid Roy van Aalst heeft minister Cora van Nieuwenhuizen vragen gesteld over de gestegen havengeldkosten in Twente. Die zouden voor sommige binnenvaartschippers per saldo ongeveer verdubbeld zijn. Dat is het gevolg van de nieuwe havenverordening die de gemeentes van Lochem, Hof van Twente, Hengelo, Almelo en Enschede per 1 januari 2021 als Port of Twente hanteren. Een verandering is dat schepen nu per bezoek moeten betalen. De optie van een jaarabonnement – waar frequente bezoekers voorheen gebruik van maakten – is niet meer mogelijk. Dat komt doordat met ingang van dit jaar niet meer betaald hoeft te worden op basis van het laadvermogen van het schip, maar naar de daadwerkelijk geladen hoeveelheid. Dat is in principe eerlijker en gunstiger – maar niet voor degenen die eerst voor een vast jaartarief kozen. “Bent u op de hoogte dat binnenvaartschippers in Twente in ernstige financiële problemen terecht zijn gekomen dankzij de nieuwe havenbelasting”, vraagt Van Aalst aan minister Van Nieuwenhuizen van Infrastructuur en Waterstaat. “Deelt u de mening dat de binnenvaart al in zwaar weer verkeert en dat deze enorme kostenstijging zeer onwenselijk is?” Volgens de PVV’er maken de “enorme extra kosten voor de binnenvaart de door de regering gewenste modal shift juist onmogelijk”. Van Aalst vraagt de minister om met de gemeenten in gesprek te gaan “en ervoor te zorgen dat deze enorme kostenstijging van tafel gaat of wordt teruggedraaid”? Ok vraagt hij Van Nieuwenhuizen om te onderzoeken of ook in andere gemeenten sprake is van zo’n enorme kostenstijging voor binnenvaartschippers. Voor nieuwe serie artikelen Op zoek naar drie generaties schippers Binnenkort starten we een nieuwe serie artikelen over schippersfamilies en hun schepen en bedrijven. Daarvoor is Evert Bruinekool op zoek naar echte binnenvaartfamilies waarvan (minimaal) drie generaties ondernemers varen of hebben gevaren. Hoe heeft het bedrijf zich ontwikkeld, welke keuzes hebben de verschillende generaties gemaakt, wat hebben de opvolgers geleerd van hun ouders, wat deden of doen ze vooral anders? Hoe is het om met familie te werken en te ondernemen? Welke tips hebben zij als ervaringsdeskundigen voor anderen? Wilt u met z’n drieën (of meer) meewerken aan een interview? Stuur dan een mail naar redactie@binnenvaartkrant.nl. Of neem direct contact op met Evert Bruinekool: (035) 685 09 50 info@ejbruinekoolfotografie.com Duwboot vaart in storm lek op krib Donderdagochtend 21 januari is even na vijven een afvarende duweenheid op de Waal tegen een krib aangevaren. De duwboot raakte daarbij lek en maakte water. Het incident gebeurde ter hoogte van Opijnen. De oorzaak was naar (foto AS Media) verluidt de storm die op dat moment woedde. De windkracht was 9 tot 10. Door de aanvaring is het samenstel met zes lege bakken gaan draaien, waarna het vaartuig tegen de krib tot stilstand is gekomen. Een blusboot van de brandweer, een patrouillevaartuig van Rijkswaterstaat en bergingsbedrijf HEBO Maritiemservice wisten de machinekamer leeg te pompen en de duwboot weer los te krijgen. De boot is naar een werf begeleid. De bakken werden door een collega-duwboot overgenomen.

3 76,7 miljoen euro voor Stage V-motoren, elektrisch varen en katalysatoren Subsidie voor schone motoren Schippers kunnen tot 200.000 euro subsidie ontvangen als ze investeren in een Stage V- of een elektromotor voor hun voorstuwing. Ook voor SCRkatalysatoren is er geld. Maar de subsidiepot is gelimiteerd; wie het eerst komt wie het eerst maalt. Aanmelden kan sinds zaterdagochtend 30 januari. Tot en met 2025 is in totaal 76,7 miljoen euro beschikbaar voor scheepseigenaren die investeren in nieuwere en schonere scheepsmotoren en/of nabehandeling van uitlaatgassen. Minister Van Nieuwenhuizen van Infrastructuur en Waterstaat heeft de subsidieregeling 29 januari bekendgemaakt. De Tijdelijke Subsidieregeling Verduurzaming Binnenvaartschepen is bedoeld om de vervanging van oudere motoren door de schonere Stage V-motoren te versnellen. Waterstofolie bunkeren bij zonneeiland op de Waal ‘Waterstofolie’ bunkeren bij drijvende zonne-eilanden? Als het aan SolarDuck en Voyex ligt, wordt dit werkelijkheid voor de scheepvaart. Ze bouwen zo’n zonne-eiland als proefopstelling op de Waal bij IJzendoorn. Dekker Groep, bekend van zanden grindwinning, faciliteert dat ter plekke. Het project kost circa 1.000.000 euro. Provincie Gelderland ondersteunt het met een subsidie van 350.000 euro. Binnenvaartondernemers kunnen subsidie krijgen voor aanschaf en inbouw van een Stage V-motor met typegoedkeuring, een SCR-katalysator of een elektrische aandrijfmotor. Maatregelen tegen geluidsemissies komen ook in aanmerking, indien die rechtstreeks samenhangen met één van bovenstaande investeringen. Green Deal Uit de in 2019 ondertekende Green Deal Zeevaart, Binnenvaart en Havens komt 11,7 miljoen euro voor het stimuleren van Stage V- en elektromotoren n. Dit deel van de regeling loopt tot 2023. Daarnaast is er 65 miljoen euro (al eerder aangekondigd door minister Carola Schouten van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit) voor de aanpak van de stikstofproblematiek. Dit geld is Zonne-eiland Om de binnenvaart te verduurzamen hebben SolarDuck en Voyex een R&D-samenwerking opgezet om emissievrij varen op waterstof mogelijk te maken. Technisch haalbaar, veilig, makkelijk én betaalbaar, stellen de bedrijven. De waterstof hoeft niet vervoerd te worden want die kan worden gebunkerd bij de bron: het drijvende zonne-eiland dat vanaf april op de Waal getest gaat worden. “In die combinatie zit de innovatiekracht”, aldus CEO Koen Burgers van SolarDuck. “Bij opschaling kan zo’n eiland op zee en op rivieren de scheepvaart een duurzaam alternatief bieden.” De testopstelling bij Dekker in IJzendoorn is de eerste in Nederland in zijn soort. SolarDuck levert het zonne-eiland: vier aan elkaar gekoppelde platforms met elk 39 zonnepanelen. Deze modulaire platforms zijn geschikt voor op zee, maar zullen nu eerst getest worden op de Waal om te zien wat de effecten van stroming en wind zijn. “Begin april wordt het zonneeiland in z’n geheel vanaf Gorinchem stroomopwaarts naar de werkhaven van Dekker in IJzendoorn versleept”, zegt Burgers. Waterstofolie Het drijvende zonne-eiland produceert 65 kilowatt aan piekvermogen. Het is aangesloten op een 10 kilowatt electrolyzer waarmee waterstof wordt geproduceerd. De waterstof wordt gekoppeld aan een ‘Liquid Organic Hydrogen Carrier’ (LOHC), een olie-achtige vloeistof die als drager voor de waterstof dient. “Deze ‘waterstofolie’, kan op kamer temperatuur, onder dezelfde atmosferische omstandigheden als bijvoorbeeld diesel vervoerd worden”, legt Wiard Leenders uit. Hij is CEO van Voyex. Ook hoe de olie vervolgens de waterstof weer vrijgeeft, als input voor de stroomwekking aan boord, is een onderdeel van de testopstelling. “De olie zelf kan weer als drager hergebruikt worden”, voegt Leenders eraan toe. Het project heet ‘The Atoll’, verwijzend naar de film Waterworld, Impuls voor containervaart Nedersaksen en Noordrijn- Westfalen (NRW) gaan hun verkeersbelangen nog sterker gezamenlijk verdedigen op nationaal niveau. Ook gaan de Duitse deelstaten samen een strategie ontwikkelen voor meer achterlandvervoer van containers per binnenschip. De verkeersministers van de deelstaten hebben half januari overlegd, over onder meer de gevolgen van de klimaatverandering en corona voor de transportsector. Nedersaksen en NRW gaan ervan uit dat de vraag naar spoorvervoer bestemd voor SCR-katalysatoren en komt in delen beschikbaar tot en met 2025. Daarna komt het kabinet met nog eens 14 miljoen euro voor deze retrofit van binnenvaartschepen. De bijdrage voor de aanschaf en installatie van katalysatoren is onderdeel van de structurele aanpak stikstof: het maatregelenpakket van het kabinet om de stikstofuitstoot omlaag te brengen. “De binnenvaart is cruciaal om op een duurzame en efficiënte manier onze goederen te vervoeren, om het dichtslibben van de wegen te voorkomen en onze internationale concurrentiepositie te versterken”, zei minister Cora van Nieuwenhuizen bij de aankondiging van de subsidieregelingen. “Laten we als varende natie het goede voorbeeld geven en met deze injectie een serieuze stap zetten naar een duurzame toekomst.” Zo komt de testopstelling van ‘The Atoll‘ in IJzendoorn eruit te zien. (illustratie Dewi Wesselman) na de coronacrisis weer zal aantrekken. Ze werken samen bij een aantal spoorprojecten, waaronder het uitbouwen van de spoorverbinding tussen Hannover en Bielefeld. De Deutsche Bahn is met de planning hiervan begonnen. Er wordt ook naar kleinere spoortracés gekeken. Nedersaksen en NRW zijn verbonden via veel spoorwegen, waarvan er een deel niet meer operationeel is. Ze zetten zich daarom in voor het verbeteren en opnieuw activeren van grensoverschrijdende spoortracés. 200.000 euro Voor dit jaar stelt het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat 4,9 miljoen euro beschikbaar voor aanschaf van een Stage V- motor of elektromotor. Voor SCRkatalysatoren is er 15,6 miljoen euro te vergeven. De subsidie bedraagt maximaal 40 procent van de investeringskosten. Voor middelgrote en kleine ondernemingen kan dit verhoogd worden naar 50 respectievelijk 60 procent. Het maximaal uit te keren bedrag per aanvraag is 200.000 euro. Aanvragen moeten worden ingediend via de website van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO). Voor de toekenning is de volgorde van binnenkomst bepalend. Geïnteresseerde schippers kunnen voor informatie terecht bij Expertise- en InnovatieCentrum Binnenvaart. waarin een kunstmatig eiland in zijn eigen energiebehoefte voorziet. SolarDuck en Voyex hebben de langetermijnambitie met drijvende zonne-eilanden op zee waterstof te produceren voor de scheepvaart en andere zware toepassingen. Voor een testlocatie klopten ze bij Dekker in IJzendoorn aan. Dat bedrijf stimuleert de ontwikkeling van waterstof voor transport. “Onze drijvende zandfabrieken zijn al vergaand verduurzaamd, maar voor onze scheepvaart zoeken wij nog een oplossing”, aldus groepsdirectielid Gert Pomstra. “We ondersteunen de innovatie van SolarDuck en Voyex van harte, in de hoop dat deze bijdraagt aan een verduurzaming van de binnenvaart.” Hogere bruggen Naast het spoorvervoer hebben de deelstaten ook aandacht voor de binnenvaart. Ze willen meer goederenvolumes overhevelen van de weg naar het water. Een gezamenlijk speerpunt is het verhogen van bruggen ten gunste van het tweelaags containervervoer. Hierdoor kunnen binnenschepen beter worden ingezet om containers van en naar het achterland te brengen. De deelstaten gaan een gezamenlijke strategie ontwikkelen voor containervervoer op de in hun ogen meest relevante vaarwegen. 2 februari 2021 Geshift Als het wegvervoer echt meer innoveert, meer inhaakt op digitale matching en sneller autonoom kan bewegen dan de binnenvaart, dan is het modal shift-beleid van de afgelopen twintig jaar niet serieus (genoeg) geweest. Het idee was immers dat de binnenvaart zou worden geholpen in bepaalde technologische ontwikkelingen om het wegvervoer bij te kunnen benen. Modal shift was namelijk niet een belang van de binnenvaart, maar een maatschappelijk belang. Vrachtauto’s vervuilden meer, bliezen en blazen relatief veel meer kooldioxide de lucht in, nemen kostbare wegen in beslag en veroorzaken veel meer verkeersdoden. Het weg vervoer pikte de handschoen voortvarend op. De binnenvaart ook, maar kon zoals voorzien die ontwikkeling onmogelijk in hetzelfde tempo volhouden als in het weg vervoer. Omdat de binnenvaart een meer gedifferentieerde structuur heeft en simpel omdat een schip veel langer meegaat dan een truck. Dat wisten we al in 1963. Dus als je wilt dat de binnenvaart een groter aandeel in het goederenvervoer krijgt, dan moet je daar ook naar handelen. Meestal bleef het bij woorden. Het alarmerende whitepaper van TNO is een mooi signaal dat het beleid gemakzuchtig is. Het is natuurlijk nonsens dat er dus maar wat heftiger op het wegvervoer moet worden ingezet omdat het sneller innoveert. Als dat de conclusie van TNO is, begrijpen ze hun eigen whitepaper niet. Volkomen terecht stelt TNO dat tien jaar geleden vastgestelde percentages markaandeel van binnenvaart en spoor nooit leidend kunnen zijn voor het beleid. Die waren sowieso 'wishful thinking', of deelt het Havenbedrijf al bekeuringen uit als in een maand meer dan 40 procent van de containers per truck landinwaarts is afgevoerd van Maasvlakte 2? Wat wél leidend moet zijn, is het einddoel: een optimale balans van de gecombineerde inzet van weg, spoor en water voor het goederenvervoer met zo min mogelijk schade voor de maatschappij. Elke innovatie in één van de drie modaliteiten is welkom en draagt uiteindelijk bij aan dat einddoel. Het steeds maar vergelij ken van de binnenvaartappels met de wegvervoersperen lijkt op het oog stimulerend voor de ondernemers om nog meer op innovatie in te zetten maar blokkeert de gezamenlijke aanpak van reusachtige problemen (waar hebben we dat vaker gehoord?). En dat uitgemolken old school neoliberale argument ‘dan wordt het goedkoper’ raakt anno 2021 echt kant noch wal. TNO zou beter moeten weten. Als je een bekertje yoghurt koopt, hebben de verschillende onderdelen ervan minstens 20.000 kilometer afgelegd, maar de geïntegreerde transportprijs is niet eens in hele centen uit te drukken, leerde TNO ons in eerdere rapporten. EÉN POT NAT DOOR MICHEL GONLAG

Binnenvaartkrant