Views
1 year ago

2016-09-Innovatie

  • Text
  • Binnenvaart
  • Schepen
  • April
  • Moeten
  • Catamaran
  • Boord
  • Branche
  • Schip
  • Hele
  • Platform

De Binnenvaartkrant 29

De Binnenvaartkrant 29 Innovatie 4 26 april 2016 Industrieel ontwerper Pieter Dankers tekent bekroonde snelle ‘duikboot’ Catamaran met onderwaterkoepel DOOR NOUD VAN DER ZEE De Griekse held Scyllias kon met een rietstengel onder water ademhalen. Dat inspireerde industrieel ontwerper Pieter Dankers voor zijn catamaran met onderwaterkoepel. De twee inzittenden krijgen hun zuurstof via de draagarmen van de glazen koepel, die als snorkels fungeren. Op deze manier zitten ze tijdens het varen eerste rang bij de taferelen onder het wateroppervlak. Bij voorbeeld een gezonken schip of een school tropische vissen. De koepel zit vast aan de voorkant van een snelle catamaran, die bedacht is door ir. Pieter Dankers (afkomstig uit Venlo, nu Rotterdammer). Hij wilde een boot ontwerpen waarin ook ruimte was om onder water te kijken. Hij gaf de catamaran de naam Scyllias. De boot is 10 meter lang en 5 meter breed. Hij heeft een actieradius van meer dan 300 kilometer en haalt een snelheid van 35 kilometer per uur. Er is zitruimte voor acht personen en er is een keukentje. Maar de glazen koepel voorin is het bijzonderst. Superjachten De catamaran is bedoeld als bijboot op een superjacht van 100 meter of langer. Dergelijke dure jachten hebben meerdere kleine boten in het ruim, waarmee de eigenaar de omgeving kan verkennen of gasten laat vervoeren tussen het schip en de wal. Soms zit er een duikboot tussen, om de natuur onder water te bekijken. Die kan slechts 5 kilometer per uur varen en moet in de buurt van het jacht blijven. Een ander nadeel is dat zo’n duikboot aan boord van zo’n jacht veel ruimte in beslag neemt. Dat kan ook anders, bedacht Dankers twee jaar geleden. Hij solliciteerde als stagiair bij ontwerpbureau Studio Delta in Den Haag. Een rietstengel als inspiratie De Griekse historicus Herodotus (484-425 voor Christus) beschreef hoe de beroemde duiker Scyllias gevangen was genomen door de Perzische koning Xerxes. In krijgsgevangenschap moest hij schatten opduiken uit gezonken Perzische schepen. Toen Scyllias hoorde dat Xerxes een Griekse vloot wilde aanvallen, wist hij een mes te pakken en sprong hij overboord. De Perzen konden hem niet vinden in het water en dachten dat hij verdronken was. Hij gebruikte een rietstengel als snorkel en bleef onder water. ‘s Nachts kwam Scyllias weer boven. Hij sneed alle ankertrossen van de Perzische schepen door en zwom vervolgens naar zijn landgenoten. Onder water met de glazen koepel. (foto-animatie Pieter Dankers) Directeur Menno van Dijk zag wel iets in het idee van Dankers. Er ontstond een hechte samenwerking bij het ontwikkelen van de Scyllias. IF Design Award Als de snelle boot uitvaart met passagiers, zakt de glazen koepel aan de draagarmen tot 30 centimeter onder water. Twee gasten hebben tevoren plaatsgenomen in de koepel. De catamaran vaart naar de plek die de passagiers willen bekijken. De kapitein schakelt de hybride motor over van diesel naar de elektrische motor. De gasten besturen de boot zelf en op de plek aangekomen kunnen ze filmen of fotograferen. Het innovatieve ontwerp van de catamaran van Dankers en ontwerpbureau Studio Delta kreeg onlangs in Munchen een IF Design Award: een International Forum Award 2016 voor professionele ontwerpen in de categorie Mobiliteit. Mededingers waren afkomstig van over de hele wereld: Lamborghini, Mercedes, Audi, BMW en Samsung. Ondanks het winnen van de prestigieuze award is er nog geen prototype van de catamaran gemaakt. Dankers en Van Dijk willen het ontwerp promoten en het onder de aandacht brengen bij rijke eigenaren van jachten. Een prototype laten vervaardigen kost meerdere miljoenen euro’s. Dat zal een eerste koper moeten opbrengen om vervolgens van deze snelle ‘duikboot’ te kunnen genieten. Pieter Dankers. Werkvloerveilig pakt gladde traanplaattrappen aan Gladde dekken, vloeren en trappen vormen een reëel risico aan boord van schepen. Werkvloerveilig Facilitaire Diensten heeft daarvoor een oplossing: een speciaal ontwikkeld antislipproduct voor traanplaatstructuren. Met name in de scheepvaart, de industrie en de offshore komen trappen en looppaden met traanplaat nog veelvuldig voor. In combinatie met vocht, regen en sneeuw kunnen er zeer gevaarlijke situaties ontstaan. Werkvloerveilig levert en monteert voor dit soort situaties een vervormbaar antislipmateriaal. Door de speciale coating en backing, kan het bedrijf uit Groningen deze antisliplaag in dezelfde vorm hameren als de traanplaatstructuur. Omdat het materiaal geen ‘geheugen’ heeft, blijft de anti-slipbescherming keurig rondom de tranen zitten. Na montage worden de zijkanten met een speciale acryllak afgesloten, zodat weersinvloeden en water geen grip krijgen op deze robuuste tape. Werkvloerveilig heeft het antislipproduct al op diverse schepen toegepast. Onlangs nog op een Amerikaans riviercruiseschip dat op de Rhône vaart. Eerder al werd de hulp van het bedrijf ingeschakeld voor een passagiersschip op de Seine. www.werkvloerveilig.nl

De Binnenvaartkrant 28Innovatie 5 26 april 2016 Wärtsilä levert complete voortstuwing voor serie van vijftien Shells LNG-tankers Marktleider in dual fuel-motoren voor binnenvaart VEKA bouwt een serie van vijftien tankers die op LNG kunnen varen. Opdrachtgever is Plouvier Transport, dat de schepen gaat inzetten voor Shell Trading Rotterdam. De nieuwe schepen zullen worden aangedreven door dual fuel-motoren van Wärtsilä, dat de complete voortstuwingstrein levert. Wärtsilä beschikt inmiddels over een ruime ervaring met toepassingen van LNG-brandstof. Met dit project is de Finse fabrikant in één klap de onbetwiste marktleider in dual fuel-motoren in de binnenvart. Die draaien voor 95 tot 99% op LNG. Ze staan al aan boord van het containerkoppelverband Eiger-Nordwand van de Danser Group en de tanker Sirocco van Chemgas. “Veel van de ervaringen die we bij die schepen hebben opgedaan, hebben we kunnen inbrengen voor dit project”, vertelt Bram Kruyt, directeur Binnenvaart bij Wärtsilä. “Samen met de expertise van VEKA, Shell, Plouvier en andere partijen die betrokken zijn. Dan breng je gezamenlijk iets tot stand dat niet alleen voor ons, maar voor de Hoofdrol blijft voor de mens DOOR FRANS DE MOL Op 14 april verzamelden zo’n honderd mensen uit de wereld van binnenvaart en havens zich in Delft voor een inspirerende werkconferentie over de toekomst van het vervoer over water. De organisatie was in handen van de Nederlandse tak van PIANC, the Permanent International Association of Navigation Congresses. Het internationaal opererende PIANC is opgericht in 1885. De organisatie ontplooit inmiddels veel meer activiteiten dan alleen het organiseren van congressen. Ook de publicatie van wetenschappelijke rapporten is een kerntaak. Het draait om het ontwerpen en in stand houden van vaarwegen, havens, oevers en over baggeren, milieuproblematiek, zeevaart, binnen vaart hele binnenvaart belangrijk is. Dit helpt bij de transitie naar een schonere modaliteit.” Er is in de branche veel interesse voor LNG, aldus Kruyt. “Alleen maakt de lage olieprijs van dit moment de business case met gas lastig voor ondernemers. En de beperkte infrastructuur helpt ook niet mee. Met dit project komen er voldoende schepen in de markt om de kip/ ei-problematiek te doorbreken. Daarmee is het ook strategisch van belang voor de overgang naar LNG als brandstof.” en recreatievaart. De rapporten worden opgesteld door werkgroepen met experts uit wetenschap, praktijk en overheid. Op 14 april was die brede PIANCsamenstelling goed zichtbaar. Op de werkconferentie Future of Transport waren vertegenwoordigers van havenbedrijven, adviesbureaus, schippers en verladers, brancheorganisaties, overheid en wetenschap. (foto’s Wärtsilä) Feedback Het Wärtsilä-pakket behelst de complete voortstuwingstrein. Die bestaat per schip uit een 6-cilinder Wärtsilä 20DF hoofdmotor, een Masson keerkoppeling, een LNGPac-brandstofsysteem en een schroef in een HR-straalbuis. “Wij zijn voor het hele pakket verantwoordelijk – en voor de onderlinge afstemming van de onderdelen. De klant weet dus altijd bij wie hij terecht kan als er onverhoopt iets niet goed zou zijn. Dan is het aan ons om het op te lossen.” De medium speed-motor heeft een vermogen van 1.110 kW bij 1.200 toeren (zowel in gas- mode als dieselmode). Het is een doorontwikkelde versie van de dual fuel-motor die Wärtsilä voor de Eiger en de Sirocco leverde. “De veranderingen zijn gebaseerd op de feedback die we van de be- manningen en de rederijen hebben gekregen. Ook daar aan boord hebben we zaken aangepast.” Je doet zo’n project samen – de wisselwerking met de rederijen is goed. Het voelt alsof het ook onze schepen Autonoom varen Prikkelende inleidingen werden verzorgd door Kees Pieters (Hoge school Rotterdam), Theo van de Gazelle (plaatsvervangend Directeur-Generaal van Rijkswaterstaat) en professor Rob Zuidwijk (Erasmus Universiteit). Van de Gazelle schetste de RWS-visie voor het vaarwegennet: “Onze vaarwegen moeten in de allereerste plaats betrouwbaar, duurzaam en energieneutraal zijn. Ook onze informatie-uitwisseling met de vaarweggebruikers en andere belanghebbenden moet uitstekend op orde zijn. Dit stimuleert de logistieke positie van Nederland en daarmee de kansen op synchromodaal transport.” Pieters en Zuidwijk benadrukten dat robotachtige oplossingen (denk bijvoorbeeld aan autonoom varende schepen) in havens en op vaarwegen niet waarschijnlijk zijn. Pieters: “In havens en op rivieren zijn er situaties met veel onzekerheden en omstandigheden die voortdurend veranderen. Een foute inschatting ligt altijd op de loer. Ik zie een blijvende hoofdrol voor de factor mens, vooral wanneer er sprake is van risico’s met een grote schade-impact.” zijn. Het succes wordt gedragen door iedereen.” Profiel binnenvaart Zo is het gelukt het brandstofverbruik verder te verlagen, vertelt Kruyt. “Hetzelfde geldt voor de emissies. We hebben de specifieke load response voor de binnenvaart kunnen verbeteren. Deels door andere software-settings, deels door aanpassingen in de hardware.” “Zoals we al dachten, heeft de binnenvaart zo haar eigen kenmerken. Het is anders dan de zeevaart, waar we al meer dan tien jaar ervaring hebben met LNG en dual fuel.” Dat zit ‘m voornamelijk in de belasting van de motor. “Een zeeschip vaart de haven uit en draait dan dagen achter elkaar op 70, 80 procent van zijn vermogen. In de binnenvaart is het profiel veel dynamischer. Net als het vaargebied, met wisselende waterdieptes, De aanwezigen waren het er over eens dat de mens in alle gevallen een cruciale rol blijft spelen. Men vond dat er bij de kwaliteit van de actuele vaarweg- en scheepvaartinformatie nog een wereld te winnen valt. Zoals een van hen het verwoordde: “Juist wanneer de omstandigheden op het water onzeker en dynamisch zijn, is het ontzettend waardevol om zowel aan boord als op de wal op 24x7 uur de actuele omstandigheden op het water te kennen. Denk aan waterdiepte, stroming, wind en de drukte van de scheepvaart. Dit kan de taak van de schipper geweldig verlichten.” Sensoren Pieters pleitte er dan ook voor om de ICT-investeringen in binnenvaart en vaarwegen vooral te richten op een snelle groei van digitale stroming, sluizen enzovoort. Daar moet je de hele configuratie op afstemmen.” De Shell-schepen worden enkelschroevers, met één voortstuwingsmotor. “Met dual fuel heb je altijd een back-up. Als er een storing is terwijl op gas wordt gevaren, kun je binnen een seconde op gasolie overschakelen.” “Het hele systeem wordt continu gemonitord; overschakelen gebeurt automatisch. De veiligheid van de schip staat dus niet ter discussie; je vaart gewoon door en hebt ondertussen tijd om te zien of er echt iets aan de hand is, en zo ja wat.” Het LNGPac bestaat uit de LNGtanks en het tankconnectiesysteem. Het is een complete grid. Wärtsilä ontwikkelde het in samenwerking met Cryonorm, de specialist in behandeling en opslag van LNG. www.wartsila.com sensoren aan boord, die dan permanent actuele informatie leveren. “Dit zorgt voor een betrouwbaarder en veiliger scheepvaart en voor een verlichting van de taak van de schipper. Hij kan dan mogelijk ook met minder personeel volstaan en dus kosten besparen.” De werkconferentie eindigde met een stemming en discussie over een rits uitdagende stellingen. Naast de afwijzing van een vergaande robotisering bleek er een opvallende eensgezindheid over een aantal onderwerpen. Zo vond men de binnenvaart te klein om zelf grootse ICT-zaken te ontwikkelen. Beter kan de branche goed aansluiten bij wat er in andere sectoren gebeurt, zoals wegtransport, luchtvaart, zeevaart. En: de overheid en het bedrijfsleven moeten allebei innovaties aanjagen; het is niet of-of maar én-én.

De Binnenvaartkrant