Views
3 years ago

2016-11-Veiligheid op het water

  • Text
  • Veiligheid
  • Samen
  • Varen
  • Recreatievaart
  • Ongevallen
  • Provincie
  • Gebruik
  • Reddingsvest
  • Jaar
  • Maken

De Binnenvaartkrant 71

De Binnenvaartkrant 71 Veiligheid op het water 2 24 mei 2016 Reddingsvest is technisch product en heeft dus onderhoud nodig Sinds 1 januari van dit jaar is het dragen van een reddingsvest ook verplicht gesteld in het Binnenvaartpolitiereglement (BPR). Nu is het zaak dat iedereen zich ook bewust is van het belang van dit hulpmiddel, zegt Marleen Buitendijk van Koninklijke BLN-Schuttevaer. “En dat men regelmatig en correct onderhoud pleegt.” Samen met het Platform Zero Incidents zet de branchevereniging zich daarvoor in. Na het Rijnvaartpolitiereglement is de plicht om een reddingsvest te dragen op bedrijfsmatig gebruikte schepen bij gevaar om in het water te vallen ook in het BPR opgenomen. Bemanningsleden en andere personen aan boord zijn daartoe verplicht bij het van of aan boord gaan, in de bijboot en bij werkzaamheden buiten boord. Ook is het dragen verplicht bij verblijf en werkzaamheden aan dek en in het gangboord, indien er geen verschansingen van ten minste 90 centimeter hoogte zijn of als de relingen niet doorlopen. Type 275N In het ROSR (Reglement Onderzoek Schepen op de Rijn) staan de toegestane typen vermeld: 100N en 150N. Platform Zero Incidents pleit voor uitbreiding met type 275N. Buitendijk legt uit waarom: Ouderdom recreatievloot verhoogt veiligheidsrisico DOOR NOUD VAN DER ZEE In de jachthaven aan de Waage Naak in Wessem was het in april weer raak: brand op een motorjacht. Ook in 2010 brandde hier een jacht uit en in 2012 liep een eigenaar tweedegraads brandwonden op bij werkzaamheden aan zijn boot. Het zijn slechts een paar voorbeelden van een lange reeks in Limburg. Wat kan de oorzaak zijn? Kortsluiting door achterstallig onderhoud? Een defecte slang aan een gasfles? Of menselijk falen? In Limburg liggen in meer dan vijftig havens ruim 8.000 plezierjachten. Niet meegeteld zijn de vaartuigen op de wal of afgemeerd op de Maas. Uit cijfers blijkt dat de verouderde pleziervaart een groeiend veiligheidsrisico vormt. Onderzoeksbureau NBTC NIPO heeft in 2013 vastgesteld dat bijna 50 procent van de jachten ouder is dan 35 jaar. Verder bleek dat in de afgelopen jaren de ‘gebruikstijd‘ van plezierjachten is afgenomen. De term ’gebruikstijd’ is de tijd dat de eigenaar met zijn jacht bezig is of aan boord. Dit is deels te verklaren door de vergrijzing. Niet alleen de vloot veroudert, ook de hobbykapiteins doen dat. 70 procent van de huidige booteigenaren is ouder dan 50 jaar. Van hen is 44 procent Het dragen van het reddingsvest is sinds 1 januari ook op Nederlandse wateren verplicht. “Dat vest heeft meer drijfvermogen. Dat is gewenst gezien de zware kleding en schoenen of laarzen die in de binnenvaart worden gedragen. Zeker ’s winters.” Er wordt gewerkt aan de aanpassing van de ROSR-tekst, maar dat gaat nog even duren. Dat heeft te maken met de operatie waar Cesni momenteel mee bezig is: het harmoniseren van de CCR- en EU-reglementen. Pas als die is afgerond, kunnen er weer wijzigingen worden aangebracht. zelfs ouder dan 60 jaar. Voor jachten geldt geen verplichte keuring en er zijn geen ‘kentekenbewijzen’. Daardoor kunnen eigenaren niet achterhaald worden. Ongevallenregistratie De combinatie van factoren – een verouderde vloot, een vergrijzende groep gebruikers, die steeds minder gebruikmaken van hun vaartuigen en een gebrek aan veiligheidseisen – wijst nadrukkelijk in de richting van achterstallig onderhoud en een groeiend veiligheidsprobleem. De brancheorganisatie in de waterrecreatie, HISWA, onderkent deze problemen. Binnen het project Varen Doe Je Samen, opgezet om de veiligheid op het water te vergroten door beroeps- en recreatievaart beter samen te laten gaan, loopt een onderzoek naar ongevallen waarbij recreatievaart betrokken is. In 25 procent van de geregistreerde voorvallen waren in de periode 2004-2013 recreatievaart en beroepsvaart betrokken. Tien keer vielen dodelijk slachtoffers. Het merendeel van de ongevallen wordt veroorzaakt door bedieningsfouten: inschattingsfouten, onoplettendheid. Bij de rest (338 van de 445 geregistreerde ongevallen) ging het om ongevallen met alleen recrea- De KNRM gebruikt 275N-vesten en ook in de binnenvaart worden ze al veel toegepast. De Nederlandse politie treedt daar niet tegen op, weet Buitendijk. “Dat is fijn. Maar het moet ook formeel kloppen.” Keuring Waar in de praktijk nog veel onduidelijkheid over bestaat, is het onderhoud en keuren van reddingsvesten. Platform Zero Incidents adviseert elk vest jaarlijks te laten keuren – ook als de fabrikant Een verwaarloosd pleziervaartuig afgemeerd bij Oost-Maarland. (foto Noud Van der Zee) tievaart. Bij twaalf daarvan vielen dodelijke slachtoffers. Preventie De ongevallen met alleen recreatievaart worden voornamelijk veroorzaakt door bedieningsfouten (inschattingsfout, navigatiefout en onverantwoord gedrag) en voorzieningen (motorprobleem en explosies). een termijn van twee jaar hanteert – en dat te laten doen door een keuringsstation dat door de fabrikant erkend wordt. “Welke dat zijn, staat op de websites van de merken.” Zo’n officiële keuring is grondig en uitgebreid. Buitendijk: “Er zijn bedrijven die aanbieden het aan boord te komen doen. Dat kan niet. Zo snel gaat het niet. Onderdeel van de keuring is een druktest en die duurt zestien uur.” Maar ook tussendoor is onderhoud nodig. “Kijk zelf regelmatig of er geen beschadigingen zijn en of de capsule en de patroon nog goed zijn. Het is nu eenmaal een technisch product, en technische producten moet je onderhouden.” AIS-MOB Platform Zero Incidents maakt zich verder sterk om reddingsvesten met AIS-transponder uit te rusten, zodat een drenkeling snel gelokaliseerd kan worden. Er zijn al wel vesten met zo’n AIS-MOB (man overboord), maar die zijn voor de zeevaart ontwikkeld. “Voor de binnenvaart zijn ze niet geschikt. Ze werken namelijk met DSC: Digital Selective Calling. Binnenvaartmarifoons zijn daar niet mee uitgerust.” In Europees verband wordt overlegd over andere mogelijkheden. Eén daarvan is dat het signaal per bluetooth wordt verstuurd. Maar dit heeft weer als nadeel dat bluetooth niet werkt onder staal, vertelt Buitendijk. Meer verwacht zij van LoRa. Dat is een nieuwe technologie waarvoor KPN momenteel in heel het land een netwerk aanlegt. LoRa staat voor Long Range Low Power en is bedoeld voor informatie-uitwisseling tussen apparaten en systemen; het Internet of Things. Ook voor AIS-MOB-detectie zou het een oplossing kunnen zijn. De onderzoekers vinden dat de registratie (SOS-database) van ongevallen waarbij recreatievaart is betrokken, moet worden verbeterd. Wenselijk is het ook dat bij de registratie van ongevallen aanvullende informatie opgetekend wordt over de betrokken hobbyschippers, zoals leeftijd, vaardiploma’s en vaarervaring. Daarnaast wil men dat andere informatiebronnen over ongevallen beschikbaar zijn in een database voor het analyseren van oorzaken van ongevallen. Veiligheidsbewustzijn op het water blijft in de komende periode een belangrijk thema. Binnen Varen Doe Je Samen wordt nog nadrukkelijker ingezet op bewustwording, (technische) preventie en reisvoorbereiding.

De Binnenvaartkrant 70Veiligheid op het water 3 24 mei 2016 Nautilus International luidt noodklok over aanbesteding door provincie “Veilige brugbediening is in het geding in Noord-Holland” DOOR EVERT BRUINEKOOL De veiligheid van gebruikers van de vaarwegen en de bruggen in Noord-Holland is ernstig in het geding. De provincie besteedt de bediening van bruggen en sluizen mogelijk uit aan een uitzendbureau zonder specifieke maritieme kennis. Daarover luidt Nautilus International, de vakbond voor maritiem personeel, de noodklok. De provincie werkt nu samen met ODV Maritiem, een gespecialiseerde detacheerder. Die levert brugen sluiswachters die maritiem geschoold zijn door de NNVO (Nationale Nautische Verkeersdienst Opleiding). Charley Ramdas, woordvoerder van Nautilus International, vertelt dat Provincie Noord-Holland de werkzaamheden van de brug- en sluiswachters opnieuw gaat aanbesteden. “Drie partijen hebben zich ingeschreven. De provincie wil dit op een economisch voordelige manier uitbesteden. Er heeft echter een uitzendbureau ingeschreven dat ook mensen werft zonder maritieme kennis of opleiding. Dit gaat niet alleen ten koste van werkgelegenheid voor goed opgeleid personeel, maar ook van de veiligheid.” Ongelukken Wie de inschrijvers zijn, vertelt Ramdas niet. Hij vindt dat de overheid het goede voorbeeld moet geven met geschoold personeel om ongelukken te vermijden. “Goedkoop is duurkoop, dat baart ons zorgen. Er zijn al eerder ongelukken gebeurd; dat moet je kost wat het kost proberen te voorkomen.” “De overheid heeft een voorbeeldfunctie. Minister Asscher heeft zich (archieffoto E.J. Bruinekool Fotografie) hard gemaakt tegen de uitruil van good jobs voor bad jobs. Ik vind het schandalig dat een regionale overheid dit op deze manier wil doen.” De meeste ongelukken gebeuren met weggebruikers. Op het water gebeuren duidelijk minder ongelukken. Er zijn echter schokkende voorbeelden te vinden van ongelukken: in 2015 kopte Omroep Brabant: ‘Schipper en brugwachter allebei fout bij brugongeluk Wilhelminakanaal Tilburg’. Dit naar aanleiding van een schip dat onder de val klem kwam te zitten. Van ongelukken met weggebruikers zijn er tientallen voorbeelden bekend, zelfs met dodelijke afloop. Een voorbeeld is de fietser die in Zaandam probeerde een brug over te steken op het moment dat hij openging. Zij stortte naar beneden en overleefde het incident niet. Wat opvalt is dat veel van de ongelukken gebeuren bij bediening op afstand. Menselijke kennis en inbreng zijn erg belangrijk voor de veiligheid. In de voortgangsrapportage Centrale Bediening Kunstwerken van de Provincie Noord-Holland staat het volgende over de aanbesteding: “Na de beoordeling van deze inschrijvingen op grond van vooraf vastgestelde gunningscriteria is de partij met de meest voordelige inschrijving vastgesteld.” Petitie Het contract met ODV loopt tot 1 november dit jaar. “Als het tij niet gekeerd wordt, komen circa 170 brug- en sluiswachters met een goede opleiding op straat te staan”, vertelt Ramdas. “De gemiddelde leeftijd is door ons onderzocht en ligt op 45 jaar. Vaak zijn het mensen met een maritieme achtergrond. Hun arbeidsmarktperspectieven zijn niet al te florissant.” Afgelopen maandagochtend (23 mei) overhandigden Nautilus en ODV-werknemers een petitie (Houd Noord-Holland Veilig; met Vaste Banen) aan Gedeputeerde en Provinciale Staten van Noord- Holland. De overhandiging vond plaats voorafgaand aan de Statenvergadering in het Provinciehuis. De provincie wilde niet reageren, vooruitlopend op die vergadering. Veiliger varen dankzij een app DOOR NOUD VAN DER ZEE Om de scheepvaart op de Maas veiliger te maken heeft de gemeente Eijsden-Margraten een mobiele app laten ontwikkelen. Hij is bedoeld voor recreatievaarders. Die kunnen met de Veilig Varen App Visé-Eijsden-Maastricht zien waar en hoe binnenvaartschepen varen en daar rekening mee houden. De app maakt gebruik van AIS-gegevens. Vorige maand werd de app aan de oevers van de Maas gelanceerd. Gerry Jacobs, wethouder van mobiliteit, recreatie en toerisme in Eijsden-Margraten zei toen: “In deze app zijn de vaarbewegingen van de beroepsschepen zichtbaar, zodat de gebruiker in de gelegenheid is om veiliger te varen op de Maas.” Met de realisatie van de vierde kolk van de sluis bij Ternaaien en de bouw van de grote binnenhaven in Oupeye (Luik) neemt de drukte op het water tussen Maastricht en Luik in de toekomst toe. Zodoende is het van belang om beroeps- en pleziervaart zoveel mogelijk uit elkaars vaarwater te houden en verder op een veilige manier gezamenlijk gebruik te laten maken van de vaarwegen. Numericanal De gemeente Eijsden-Margraten trekt sinds 2012 de kar in het Europese project Numericanal. Daarin wordt veilige waterrecreatie bevorderd met behulp van ICT en onderzoek naar strategische maatregelen. Bijvoorbeeld door vaarverkeer te scheiden. Andere partners in dit project zijn Eindhoven, Waterrecreatie Nederland en VNF. Vanuit dit project heeft de gemeente onder andere een grensoverschrijdend wifi-netwerk geïnstalleerd tussen het Belgische Visé en Maastricht. Dat was nodig ter ondersteuning van de app. Oorspronkelijk was het idee om de mobiele 3G- en 4G-netwerken te gebruiken. Door de lokale geografie was dit echter niet mogelijk. Grensoverschrijdende wifi bleek de oplossing. Zowel de app als het gebruik van wifi is gratis. AIS De app is ontwikkeld door Pascal Kwakkernaat en Fabian Aussems van Webbouw Trapps. Om te voorkomen dat het downloaden van de gegevens onaanvaardbaar lang zou duren, maken ze gebruik van vectorkaarten. App-gebruikers krijgen informatie over de aanwezigheid van de vrachtschepen in de nabijheid van hun boot. Daarvoor wordt gebruik gemaakt van het automatische identificatiesysteem AIS. Recreatievaarders kunnen dan besluiten om door te varen of te wachten tot het vrachtschip is langs gevaren, zo is de gedachte. De app geeft ook informatie over openingstijden van bruggen en sluizen en actuele informatie van Rijkswaterstaat. Ook de knooppunten van Varen Doe Je Samen staan erin. Verder geeft de app, in samenwerking met de VVV-Limburg, toeristische informatie over het gebied rond Maastricht. Waterpolitie Behalve de recreatievaart maakt ook de Waterpolitie gebruik van de nieuwe app. Het is voor de politie van groot belang om precies te weten waar een vaartuig zich bevindt als het een noodoproep verstuurt. Op deze manier kunnen de hulpdiensten sneller naar de juiste locatie gedirigeerd worden. Het gebied dat de Veilig-Varenapp bestrijkt, beperkt zich voorlopig tot de Maas tussen Visé en Maastricht. Volgens ontwikkelaar Pascal Kwakkernaat kan het werkgebied in de toekomst uitgebreid worden naar de Maasplassen bij Roermond, maar desgewenst zelfs tot de monding van de Maas bij Rotterdam. De app Veilig Varen Vise-Eijsden- Maastricht is gratis te downloaden voor Android en iOS.

Binnenvaartkrant