Views
2 years ago

2009-25

  • Text
  • Jaar
  • December
  • Binnenvaartkrant
  • Schip
  • Binnenvaart
  • Behouden
  • Wensen
  • Meter
  • Twee
  • Vaart

De Binnenvaartkrant 44 1

De Binnenvaartkrant 44 1 december 2009 VAN ANDEL, ALS U EVEN ZONDER ENERGIE ZIT Bel voor het bewijs: 010 429 33 16 • Topkwaliteit accu’s • Gratis montage aan boord • Startmotoren en dynamo’s, revisie en nieuw • • MASTERVOLT en VICTRON acculaders en omvormers uit voorraad leverbaar • Van Andel Anthony Fokkerweg 59-63, 3088 GE Rotterdam, Havennummer 2290, tel.: 010 4293316, fax: 010 4280835, e-mail: info@vanandel-rotterdam.nl, www.vanandel-rotterdam.nl .nl • Havenservice • Grijperreparaties • Aluminium / R.V.S. • Knippen / Zetten • AZOBE reparaties • Reparaties alle soorten scheepsluiken lid Nijmegenstraat 29 • 3087 CD Rotterdam • Haven nr. 2184 • Telefoon 010-4850134 • Fax 010-4854772 010 448 75 94 TeamCo Shipyard kenmerk van expertise en kwaliteit Openingstijden: Ma t/m Vrijdag 9 tot 5. Daarbuiten in overleg. In overleg levering aan boord. Al onze prijzen ex. btw geldig t/m 31 december 2009 of zolang de voorraad strekt. Scheepsstoffering OP MAAT Banken Tapijt Vinyl Gordijnen TeamCo Shipyard geniet faam als afbouwspecialist van casco’s voor de binnenvaart en kleine zeevaart. In Heusden beschikt TeamCo over moderne faciliteiten en een team ervaren en gemotiveerde scheepsbouwers. Tel: +31(0) 416 665500 Fax: +31(0) 416 665505 TeamCo werkt klantgericht en koppelt topkwaliteit aan scherpe prijzen. Vanaf de eerste kennismaking tot na de oplevering staat TeamCo haar relaties met raad en daad terzijde. Voldoende reden om met TeamCo in zee te gaan. info@teamcoshipyard.nl www.teamcoshipyard.nl Dijkje 1, Nieuwendijk • T 0183 - 401 933 F 0183 - 403 837 • info@degostofferingen.nl www.degostofferingen.nl

De Binnenvaartkrant 45 1 december 2009 Nagelnieuwe kribben voor stokoude rivier DOOR FRANK ANTONIE VAN ALPHEN Ooit was de rivier breder. En ondieper. Niet meer dan een meter water stond er. Toen kwamen de kribben en werden Rijn en Waal verdiept tot zo’n 2,50 meter, later 2,80 meter. In vroeger dagen waren de kribben er vooral om het land vast te houden, en steden en dorpen te beschermen. Dan hebben we het over de periode 1400-1700. De kribben werden destijds van hout gemaakt. Dat kon omdat toen in Nederland nog geen paalworm voorkwam. Sinds de Gouden Eeuw werden steeds minder houten constructies gebruikt. De rivier was toen nog breed en de breedte niet constant, waardoor in een paar dagen tijd ijsdammen konden ontstaan. Zoals tussen 1809 en 1820- 1821, toen de Betuwe overstroomde, waarbij veel doden vielen. In 1849 werd een oplossing bedacht om herhaling onmogelijk te maken. De gehele rivier moest tot een gelijke breedte worden versmald. In diezelfde periode begon de Industriële Revolutie in Duitsland behoorlijk vaart te krijgen; spoorwegen werden aangelegd. Dus de natuur moest aan de mens worden aangepast. In drie fasen werd begonnen met het smaller maken van de rivier, die daardoor sneller ging stromen. En die werkzaamheden luisterden nauw. Bij een verkeerde aanpak zijn de negatieve gevolgen van aanzandingen nog tientallen jaren merkbaar. Want de effecten van ingrijpen op de loop van een rivier zijn niet direct meetbaar. Aanzanding en bodemerosie verlopen traag, de gevolgen komen pas later. Daarom werd de rivier in stapjes ‘genormaliseerd’. Schepen kregen meer diepgang, ijsschotsen werden gemakkelijker afgevoerd, het ontstaan van ijsdammen werd sterk verminderd. Besparen Die normalisatiewerkzaamheden vinden tot op de dag van vandaag plaats. Maarten van der Wal is werkzaam bij Deltares en geestelijk vader van acht innovatieve kribben die op twee locaties in de Waal zijn aangelegd. Toen hij uit Bangladesh terugkeerde, bedacht de projectadviseur dat kribben anders, beter ontworpen konden worden. Traditionele kribben hebben een kern van zand met een mantel van breuksteen. Zijn innovatieve kribben zien er anders uit. “Sinds 2001 is daar studie naar gedaan”, zegt Van der Wal. “Het ontwerpen van deze innovatieve kribben heeft als voornaamste doelstelling te besparen op beheer en onderhoud. Dat onderhoud bestaat bijvoorbeeld uit het verwijderen van begroeiing op de kribben. Er groeien gemakkelijk wilgen op.” Maar dat onderhoud stelt natuurlijk meer voor. Baggerwerkzaamheden en aanstoten van de krib onder andere. (Omdat er zoveel scheepvaartverkeer is, gaat het water achter de krib stromen. Dan worden ze ‘achterloops’ zoals dat heet.) Bij de traditionele kribben wordt veel turbulentie veroorzaakt als er water over de krib stroomt. Bij de benedenstroomse rand ontstaat daardoor een turbulente bodemneer. En die zorgt weer voor extra weerstand in de rivier. Met de acht nieuwe, innovatieve kribben, waarvan er vier bij Beneden-Leeuwen en vier bij Haaften liggen, wordt die stroming geleidelijker door de benedenstroomse taludhelling te verflauwen. De kribben liggen er inmiddels een jaar. Om te onderzoeken welk type krib minder gevoelig is voor onderhoud. Dalende rivierbodem Van der Wal: “De rivierbodem daalt geleidelijk. Dat komt doordat we minder sediment krijgen uit Duitsland, en wij vroeger zand uit de rivier hebben gewonnen. We proberen dat proces van bodemdaling zoveel mogelijk te stoppen. Het is niet overal hetzelfde, maar op sommige plekken zakt de rivierbodem met enkele centimeters – maximaal 5 – per jaar. Dat betekent dat de kribben ten opzichte van de rivier steeds hoger komen te liggen. Het is daarom een goede zaak dat alle Maarten van der Wal van Deltares geeft uitleg tijdens een vaartocht die Rijkswaterstaat voor de pers organiseerde. (foto www.manonbruininga.nl) kribben verlaagd worden in het kader van het programma Ruimte voor de Rivier.” Dat heeft natuurlijk consequenties voor het scheepvaartverkeer. Bij hogere waterstanden zullen de verlaagde kribben onder water liggen. De kribbakens moeten daarom goed zichtbaar worden gemaakt. “Dertig meter uit het kribbaken moet je een ongestoorde rivierbodem hebben”, zegt Van der Wal. Bij de innovatieve kribben is de kop De Zelfregulerende Krib heeft een drijver die kleiner wordt als het water stijgt. Bij hoog water komt de drijver zodoende op de bodem te liggen. (illustratie Rijkswaterstaat) van een talud onder water voorzien. Het is belangrijk dat de scheepvaart daarmee rekening houdt. Dat talud kan tot 30 meter vanuit het kribbaken de rivier inlopen, naar de rand van de vaargeul. De huidige vaargeul is 150 meter breed binnen het zomerbed, en van 2,50 meter naar 2,80 meter verdiept. Er zijn studies uitgevoerd naar het verbreden van de vaargeul tot mogelijk 170 meter.” Waarvan meer veiligheid voor het scheepvaartverkeer de achterliggende gedachte is. Omdat vier naast elkaar varende schepen geen uitzondering zijn. De verwachting is dat het scheepvaartverkeer over Rijn en Waal in de toekomst geleidelijk zal toenemen. Daarom wordt over die verbreding nog stevig gediscussieerd. Een dergelijk brede rivier betekent een behoorlijk toename van het baggeronderhoud om de vaargeul op diepte te houden. En dat kost geld. Hoeveel daar zijn de betrokken partijen het nog niet over eens. Van der Wal: “Dat hangt bijvoorbeeld ook af van de waterstand. Het bedrag kan jaarlijkse fluctueren, bijvoorbeeld door hoogwater.” 750 kribben Naast het experiment met de innovatieve kribben worden alle 750 kribben in de Waal verlaagd. Dit wordt uitgevoerd in het kader van het programma Ruimte voor de Rivier. Het is een van de maatregelen die het rijk laat uitvoeren om de hoogwaterveiligheid in het rivierengebied te vergroten. Rijkswaterstaat voert de regie van het project kribverlaging en is opdrachtgever. Daarbij wordt ruggespraak gehouden met de scheepvaart, maar ook met sport- en beroepsvissers en milieuorganisaties. En de Waterschappen en gemeenten niet te vergeten. De werkzaamheden moeten in 2015 zijn afgerond. Met als doel de veiligheid van vier miljoen Nederlanders te vergroten. Want het klimaat verandert, het water stijgt, en met alleen de verhoging van de dijken gaan we het niet redden. Momenteel worden als pilot honderd kribben onder handen genomen. Deze kribben worden 1,50 tot 2,00 meter verlaagd zonder talud op de kop. Daarna zullen er nog eens 650 worden verlaagd. Het ontwerp van de innovatieve kribben is een belangrijke inspiratiebron voor het uiteindelijke ontwerp. De innovatieve kribben zijn in teamverband ontworpen; door Rijkswaterstaat Oost-Nederland, Dienst Infrastructuur en de Waterdienst. Onderzoeken worden uitgevoerd door Deltares, het voormalige Waterbouwkundig Laboratorium. Prijsvraag Maarten van der Wal: “Bij de TU Delft zijn eerst modelproeven gedaan. Daarna hebben we een prijsvraag georganiseerd om ook de markt mee te laten denken over de kribben van de toekomst. Daaruit zijn heel interessante inzendingen naar voren gekomen, zoals prijswinnaars de Eilandkrib en de Zelfregulerende Krib. Die zijn nu opgenomen in het innovatieprogramma van Rijkswaterstaat. Er loopt nu een klein modelonderzoek bij Deltares in Delft.” “De Zelfregulerende Krib heeft een doek met een drijver, die zo wordt ontworpen dat deze kan krimpen. Als het water stijgt, wordt de druk groot en wordt de drijver kleiner. Als drijver kleiner wordt, wordt de opwaartse kracht ook kleiner, en gaat de drijver op een gegeven moment op de bodem liggen. Als de waterstand dan weer zakt, dan komt de drijver weer omhoog. We hebben kribben nodig voor de bevaarbaarheid van de rivier en ook voor de afvoer van ijs. Want tot 1997 was er nog ijs op de rivier.” Grondijs welteverstaan. Doordat het water schoner wordt, en door de klimaatverandering, zal er in de toekomst meer grondijs kunnen ontstaan. De honderd verlaagde kribben worden nauwkeurig gemonitord om de gevolgen voor de afkalving van de oever en het aanzanden van de vaargeul in de gaten te houden. Want dat is natuurlijk van groot belang voor de beroepsvaart. SCHEEPSWERF HOOGERWAARD WAALHAVEN PIER 8 ROTTERDAM 010-4290888 Dwarshellinglengte 90 m.

Binnenvaartkrant